Een dak vernieuwen, ramen vervangen, gevels isoleren terwijl de bewoners gewoon thuisblijven. Bij de renovatie van woonerf Windelsteen in Maasmechelen vroeg elke werkdag om een precieze afstemming tussen uitvoering en dagelijks leven. Patrick Vandenbempt volgde het project op voor aannemer Houben, in opdracht van sociale woningmaatschappij WIL. Zijn aanpak: goed voorbereiden, duidelijk communiceren en vooral de tijd nemen om te luisteren.
Een werf waar het leven doorgaat
Het project omvatte de energetische renovatie van de buitenschil van 65 sociale woningen: nieuwe daken en ramen, spouwisolatie, gevelreiniging en afwerking. De werken werden verdeeld over zeven fases. De totale renovatiekost bedroeg circa 6 miljoen euro.
De echte uitdaging zat in de bewoning. Terwijl de ploegen werkten, ging het leven achter elke voordeur door. Ramen uitbreken betekende stof, spullen afdekken, mensen over de vloer. Voor wie veel thuis was, woog die impact zwaar. Iedereen had ook zijn eigen agenda, met vakanties, afspraken en persoonlijke omstandigheden waar de planning rekening mee moest houden.
Eerst aanbellen, dan aan de slag
“Een brief kondigt werken aan. Een gesprek geeft mensen de kans om vragen te stellen.” Daarom begon Patrick met gesprekken aan de deur. Wanneer zouden de werken starten? Wat kwam er op de bewoners af? Waar maakten ze zich zorgen over?
Zo leerde hij de wijk kennen: wie extra uitleg nodig had, bij wie er bezorgdheid leefde, welke bewoners hun buren konden helpen. Er ontstonden zelfs nieuwe contacten tussen bewoners: een gepensioneerde buurtbewoner hielp anderen met praktische klusjes en promoveerde zo tot eregast tijdens de gezamenlijke etentjes.
Werken in treintjes, met één vaste regel
Onderaannemers werkten treinsgewijs door de zeven fases. De dakwerker ging van woning naar woning, net als de ploegen voor ramen en gevels. Elke ploeg volgde een vaste route met zo weinig mogelijk onderbrekingen.
Bijzonder was de discipline erachter. Er gold één regel, zonder uitzondering: “Als je ’s morgens één huis openbreekt, moet het ’s avonds terug dicht zijn.” Dat is elke keer gelukt. Bewoners moesten erop kunnen rekenen dat hun woning aan het einde van de werkdag opnieuw afgesloten was. En net die zekerheid woog zwaar in het vertrouwen dat ze in de uitvoering kregen.
Kwaliteit die meegroeit met de werf
Diezelfde discipline gold voor de kwaliteit. Vooraf nam Patrick met de onderaannemers het lastenboek en de technische fiches door. Daarna volgde de controle het tempo van de werf: zodra vijf of zes daken klaar waren, werden die samen met de projectleider van WIL nagekeken en voorlopig opgeleverd. Op die manier konden opmerkingen meteen mee naar de volgende woningen.
Die tussentijdse controles gaven de bouwheer doorlopend zicht op de kwaliteit en hielpen de onderaannemers scherp te blijven tot de laatste woning.
Samenwerken gebeurt ook aan tafel
“Samenwerken is vooral luisteren”. Naar bewoners, onderaannemers en bouwheer. Daarom maakte Patrick ruimte om elkaar buiten de werfbesprekingen te ontmoeten. Enkele maanden na de start was er een eerste barbecue. Later volgde een pastadag, waarvoor Italiaanse bewoners zelf kookten. Ook bij de afronding kwam iedereen nog eens samen.
Onderaannemers, bouwheer en een deel van de bewoners schoven mee aan tafel. Wie aarzelde, moedigde Patrick persoonlijk aan. Aan tafel leerden mensen elkaar kennen op een manier die een werfvergadering nooit voor elkaar krijgt. Ze hielpen om elkaar beter te leren kennen en maakten het contact op de werf laagdrempeliger.
Van achterstand naar een oplevering zonder opmerkingen
Toen Patrick het project overnam, was er al achterstand. Door de planning te herschikken, ploegen te laten doorwerken en kwaliteit tussentijds op te volgen, haalde het team drie tot vier maanden in. De energetische renovatie van de 65 woningen werd succesvol afgerond in 230 werkdagen, binnen de voorziene termijn. Bij de voorlopige oplevering waren er nauwelijks opmerkingen.
Welke eigenschappen een projectleider voor zo’n opdracht nodig heeft? Patrick noemt een open geest, bereidheid om te luisteren en kunnen geven en nemen. Ervaring helpt, maar ook een jonge projectleider kan volgens hem met die houding het verschil maken.
Woonerf Windelsteen laat zien hoe nauw technische opvolging, organisatie en communicatie met elkaar verbonden zijn. Bij Patrick begon dat aan de voordeur.