“Hoe lang duurt het om freelancer te worden?” Het lijkt een eenvoudige vraag. Maar het antwoord bestaat eigenlijk uit twee delen: een administratief en een mentaal antwoord. En vooral dat laatste wordt vaak onderschat.
Het administratieve traject: sneller dan je denkt
Puur administratief kan je op twee à drie weken rond zijn om freelancer te worden. Afhankelijk van je situatie kan het traject met de notaris wat langer duren, maar in principe kan je zelfs al starten onder een vennootschap in oprichting. Met andere woorden: papierwerk is zelden de echte bottleneck. De echte vraag is dus niet “hoe lang duurt het administratief?” waar wel “wanneer ben jij er klaar voor?“
De rode lichten die op groen moeten springen
Het mentale traject om freelancer te worden is vaak veel complexer dan het administratieve. Veel mensen botsen op een aantal “rode lichten” die eerst op groen moeten springen:
- Jobzekerheid
- Werkzekerheid
- Verzekeringen
- Pensioen
- Financiële stabiliteit
Dat zijn geen kleine vragen. Die onzekerheden moeten stap voor stap worden weggewerkt. En dat proces verloopt voor iedereen anders. Bij sommige mensen gaat het snel omdat zij al ver in hun denkproces staan. Bij anderen moet alles grondig uitgeklaard zijn voor ze de sprong wagen. En dat is oké. Iedereen heeft zijn eigen tempo.
De kriebel: een rijpingsproces
Freelancer worden is zelden een plotse beslissing. Het is bijna altijd een rijpingsproces. Die fameuze “kriebel” waarover men spreekt, komt op, verdwijnt weer en komt weer terug. Wanneer die kriebel sterk genoeg wordt, begin je informatie te zoeken. Je wil begrijpen hoe anderen het aanpakken. Je wil antwoorden vinden op de rode lichten, in de hoop dat ze groen worden.
Maar soms gebeurt het omgekeerde. Wanneer de kriebel net niet groot genoeg is, ga je argumenten zoeken om de stap niet te zetten. Wat eerst een groen licht leek, wordt opnieuw rood. Zo kan het traject soms jaren aanslepen. Op zich is dat niet verkeerd. Het wordt pas jammer wanneer je nooit een duidelijk moment kiest om dit objectief te onderzoeken en een beslissing te nemen. Dan blijf je hangen in eeuwige twijfel.
Spijt doet meer pijn dan falen
Er is een krachtig inzicht dat vaak terug komt: The pain of regret is always bigger than the pain of failure. Voel je die kriebel? Dan ben je het aan jezelf verplicht om het minstens te onderzoeken. Onderzoeken betekent niet dat je morgen je job moet opzeggen. Het betekent dat je bewust informatie verzamelt. Dat je vragen stelt, scenario’s bekijkt en dan beslist. Een bewuste “nee” is even waardevol als een bewuste “ja”.
Kies de juiste raadgevers
Tijdens dat proces ga je onvermijdelijk advies vragen en daar loopt het vaak mis.
De meeste mensen starten bij familie of vrienden. Logisch want dat voelt vertrouwd en veilig. Maar hun advies wordt gekleurd door hun eigen ervaring, hun eigen risico-inschatting en vaak ook hun eigen angsten. Zeker wanneer ze zelf geen ondernemersachtergrond hebben, zullen ze eerder afraden dan aanmoedigen.
Dat advies mag je meenemen. Maar niet als enige referentie. Wil je advies over ondernemen? Praat dan met ondernemers die de stap al gezet hebben. Praat met andere freelancers, ondernemers in jouw sector, een boekhouder, een fiscalist, een verzekeringsmakelaar of je bankdirecteur. Mensen met praktijkervaring kunnen je context geven. Zij weten waar de valkuilen zitten. En vooral: zij weten hoe je ermee omgaat.
Hoe lang duurt het dan écht?
Administratief? Een paar weken. Mentaal? Zo lang als nodig is om jouw rode lichten op groen te krijgen. Maar als die kriebel blijft terugkomen, dan is dat zelden toeval. Dan is het een signaal, een uitnodiging om het proces bewust aan te gaan in plaats van het eindeloos uit te stellen.
Freelancer worden is geen gok. Het is een doordachte beslissing, op voorwaarde dat je de juiste vragen stelt en met de juiste mensen spreekt.
Benieuwd naar meer freelance tips?
Luister dan zeker onze podcast Freelance Blueprint. Een absolute aanrader voor elke freelancer (in spé).